Αν πιστεύεις ότι η ιατρική έρευνα καθοδηγείται πάντα από την αντικειμενικότητα, την ανάγκη και την ψυχρή λογική, ήρθε η ώρα να δεις μερικά παραδείγματα σεξισμού.

Η ιστορία της ιατρικής είναι γεμάτη από στιγμές που η γυναικεία βιολογία υποτιμήθηκε και παραμερίστηκε. Ας δούμε κάποια δεδομένα που αποδεικνύουν πώς το κοινωνικό στίγμα γύρω από την περίοδο σαμποτάρει τη γυναικεία υγεία εδώ και έναν αιώνα.

Η σεξουαλική ικανοποίηση του άνδρα χρηματοδοτήθηκε 5 φορές περισσότερο από τον χρόνιο πόνο του 90% των γυναικών.

10.000 vs 400

Ας ξεκινήσουμε με μια απλή σύγκριση αριθμών από την παγκόσμια ιατρική βιβλιοθήκη PubMed. Σήμερα, υπάρχουν πάνω από 10.000 ιατρικές μελέτες για τη στυτική δυσλειτουργία και μόλις περίπου 400 για το αίμα της περιόδου.

• Η στυτική δυσλειτουργία επηρεάζει περίπου το 19% των ανδρών.
• Το Προεμμηνορροϊκό Σύνδρομο (PMS) και τα προβλήματα περιόδου επηρεάζουν πάνω από το 90% των γυναικών παγκοσμίως [hudson.org.au].

Κι όμως, η επιστήμη έχει χρηματοδοτήσει 5 φορές περισσότερες μελέτες για τη στυτική δυσλειτουργία απ’ ό,τι για το PMS. Για την ιατρική κοινότητα, η σεξουαλική ικανοποίηση του άνδρα θεωρήθηκε επείγουσα ανάγκη, ενώ ο χρόνιος γυναικείος πόνος κάθε μήνα… απλή καθημερινότητα.

Για οκτώ δεκαετίες, η ιατρική κοινότητα υπολόγιζε την περίοδο με βάση το… μπλε νεράκι των διαφημίσεων.

Σερβιέτες με αλατόνερο

Έχεις αναρωτηθεί ποτέ γιατί οι διαφημίσεις στην τηλεόραση χρησιμοποιούσαν πάντα εκείνο το περίφημο «μπλε υγρό» για να δείξουν την απορροφητικότητα της σερβιέτας; Δεν γινόταν (μόνο) για τη λογοκρισία. Γινόταν επειδή όντως αυτό χρησιμοποιούσαν και στα εργαστήρια!

Μέχρι τον Αύγουστο του 2023, καμία εταιρεία παγκοσμίως δεν είχε τεστάρει την απορροφητικότητα των σερβιετών και των ταμπόν με πραγματικό αίμα. Χρησιμοποιούσαν αλατόνερο. Το αλατόνερο όμως είναι λεπτόρρευστο, ενώ το αίμα της περιόδου είναι πηχτό και περιέχει ιστούς.

Αυτό το λάθος έκανε τις εταιρείες να παρουσιάζουν τις σερβιέτες ως «υπερ-απορροφητικές» (υποσχόμενες π.χ. 50 ml χωρητικότητα). Όταν οι γυναίκες πήγαιναν στους γιατρούς και παραπονιούνταν ότι οι σερβιέτες τους ξεχειλίζουν συνέχεια, οι γιατροί θεωρούσαν τις περιγραφές τους «μαθηματικά απίθανες» και υπερβολικές. Έτσι, σοβαρές παθήσεις όπως τα ινομυώματα και η ενδομητρίωση έμεναν αδιάγνωστες για χρόνια, επειδή οι γιατροί πίστευαν ότι οι ασθενείς απλά… γκρινιάζουν.

Ο «θησαυρός» του 2026

Χρειάστηκε να φτάσει το 2026 για να πάρει τη δημοσιότητα που του αξίζει μια τεράστια ανακάλυψη: το αίμα της περιόδου είναι γεμάτο από αναγεννητικά βλαστοκύτταρα.

Αυτά τα κύτταρα έχουν την απίστευτη ικανότητα να μετατραπούν σε κύτταρα οστού, χόνδρου, νεύρων, ακόμα και της καρδιάς, ενώ βοηθούν στην επούλωση δερματικών πληγών. Αν αυτή η μαγική πηγή αναγέννησης βρισκόταν σε οποιοδήποτε ανδρικό βιολογικό υγρό, τα εργαστήρια θα είχαν λάβει δισεκατομμύρια σε χρηματοδοτήσεις μέσα σε μήνες από την πρώτη απομόνωσή τους το 2007. Αντίθετα, επειδή αφορούσε την περίοδο, η έρευνα έμεινε στα αζήτητα για σχεδόν δύο δεκαετίες επειδή οι υπεύθυνοι τη θεωρούσαν απλά “αηδιαστική”.

Οι «τοξικές» μάγισσες

Ας κάνουμε μια βόλτα στο πρόσφατο παρελθόν. Μέχρι τη δεκαετία του 1950, η επιστήμη πίστευε σοβαρά ότι το αίμα της περιόδου περιείχε «μηνοτοξίνες».

Ο όρος επινοήθηκε το 1920 από τον γιατρό Béla Schick, ο οποίος ισχυρίστηκε επίσημα ότι οι γυναίκες κατά την περίοδο εκκρίνουν ένα δηλητήριο από το δέρμα τους που μαραίνει λουλούδια, ξινίζει το γάλα και εμποδίζει το ψωμί να φουσκώσει. Αντί για σοβαρή βιολογία, η ιατρική κοινότητα προτιμούσε για δεκαετίες να αντιμετωπίζει τις γυναίκες σαν κακές μάγισσες.

«Είναι απλά ιδέα σου»

Ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα του σεξισμού στην επιστήμη είναι η κανονικοποίηση του γυναικείου πόνου. Για γενιές ολόκληρες, η απάντηση της ιατρικής κοινότητας σε μια γυναίκα που υπέφερε κατά την περίοδο ήταν: «Έτσι είναι η περίοδος, κάνε υπομονή, πάρε ένα παυσίπονο».

Αυτό το ιατρικό gaslighting (η αμφισβήτηση της πραγματικότητας του ασθενούς) έχει τραγικές συνέπειες. Μια γυναίκα με ενδομητρίωση –μια πάθηση όπου ιστός της μήτρας αναπτύσσεται εκτός αυτής προκαλώντας φρικτούς πόνους– χρειάζεται κατά μέσο όρο 7 έως 11 χρόνια για να πάρει μια σωστή διάγνωση! Για μια δεκαετία, το σύστημα την αντιμετωπίζει ως «υπερβολική» ή «υποχόνδρια», επειδή η επιστήμη αρνείται να μελετήσει σε βάθος τον πόνο της περιόδου.

Για την επιστήμη, ο άνδρας ήταν το “πρότυπο” του ανθρώπου και η γυναίκα απλώς μια παραλλαγή με ενοχλητικές ορμόνες.

Μόνο για άνδρες

Μέχρι τη δεκαετία του 1990, οι κλινικές δοκιμές για τα περισσότερα φάρμακα απέκλειαν εντελώς τις γυναίκες. Η επίσημη δικαιολογία των ερευνητών; Ότι οι ορμονικές διακυμάνσεις και ο κύκλος της περιόδου «μπέρδευαν τα αποτελέσματα» και «χαλούσαν τα δεδομένα» των εργαστηρίων. Ακόμα και στα πειραματόζωα, οι επιστήμονες επέλεγαν σχεδόν αποκλειστικά αρσενικά ποντίκια!

Τα φάρμακα, λοιπόν, που κυκλοφορούσαν στην αγορά είχαν δοκιμαστεί μόνο σε ανδρικά σώματα. Όταν άρχισαν να χορηγούνται σε γυναίκες, εμφάνιζαν τις διπλάσιες παρενέργειες, επειδή οι δόσεις και οι αντιδράσεις είχαν υπολογιστεί με βάση τον ανδρικό μεταβολισμό. Για την επιστήμη, ο άνδρας ήταν το «πρότυπο» του ανθρώπου και η γυναίκα απλώς μια “παραλλαγή” με ενοχλητικές ορμόνες.

Τα Extra Facts πίσω από το “Gender Health Gap”

Το πρόβλημα δεν είναι το παρελθόν, αλλά το παρόν. Η υποχρηματοδότηση της γυναικείας υγείας συνεχίζει να κοστίζει ζωές και ποιότητα ζωής:

• Στίγμα στο Εργαστήριο: Η Dr. Caroline Gargett, η κορυφαία βιολόγος που πρωτοστάτησε στην έρευνα για τα βλαστοκύτταρα της περιόδου, έχει δηλώσει σε συνεντεύξεις της ότι στην αρχή της καριέρας της, όταν έλεγε σε συναδέλφους της ότι ερευνά τη μήτρα, τη μεταχειρίζονταν με αμηχανία, υποτιμητικά σχόλια και έντονο σκεπτικισμό.
• Το Σκάνδαλο του Viagra: Πριν από μερικά χρόνια, επιστήμονες ανακάλυψαν τυχαία ότι το Sildenafil (το κύριο συστατικό του Viagra) μπορούσε να σταματήσει εντελώς τους πόνους της περιόδου αν δινόταν κολπικά. Η κλινική μελέτη διακόπηκε απότομα επειδή κόπηκε η χρηματοδότηση. Οι υπεύθυνοι έκριναν ότι η ανακούφιση του πόνου της περιόδου δεν ήταν «αρκετά σημαντική προτεραιότητα» για να ξοδευτούν κονδύλια.
• 6 Φορές Λιγότερα Χρήματα: Σύμφωνα με οικονομικές αναλύσεις, οι εταιρείες και τα εργαστήρια που ασχολούνται με τη στυτική δυσλειτουργία λαμβάνουν 6 φορές περισσότερα χρήματα σε επενδύσεις συγκριτικά με παθήσεις που συνδέονται άμεσα με την περίοδο, όπως η ενδομητρίωση [hudson.org.au].

Το αίμα της περιόδου δεν είναι «βρώμικο απόβλητο» ούτε «τοξίνη». Είναι μια από τις πιο πλούσιες πηγές ζωής, διάγνωσης και ανάπλασης που διαθέτει το ανθρώπινο σώμα. Είναι καιρός η επιστήμη να σταματήσει να σιχαίνεται και να αρχίσει, επιτέλους, να χρηματοδοτεί.